Ubezpieczeniami społecznymi nazywamy takie ubezpieczenia, których głównym celem jest zadaniem jest zagwarantowanie bezpieczeństwa socjalnego osobom, które są uprawnione do korzystania ze świadczeń z nich wynikających. Są one jednym z elementów polityki socjalnej państwa. Dotyczą one głównie osób w podeszłym wieku, osób niezdolnych do pracy, a także ofiar wypadków i chorób. Wypłata świadczenia w ramach ubezpieczenia społecznego może mieć charakter długoterminowy, krótkoterminowy lub dożywotni.

Ubezpieczenia społeczne w Polsce pozwalają uzyskać przede wszystkim następujące świadczenia:
emerytura – comiesięczna wypłata wyznaczonej kwoty osobom, które osiągnęły wiek emerytalny i spełniły określone warunki
renta – comiesięczna wypłata wyznaczonej kwoty osobom, które są niezdolne do pracy lub też spełniły określone wymagania, wyróżnia się także rentę rodzinną, która jest wypłacana po osobie zmarłej, gdy spełniła ona określone wymagania
chorobowe – wypłacane są w razie chorób lub też jako urlopy macierzyńskie
wypadkowe – wypłacane są w formie szkodowań lub zasiłków w przypadku wypadków przy pracy, chorób zawodowych

W Polsce za wypłatę świadczeń z ubezpieczeń społecznych odpowiedzialnych jest kilka instytucji. Są to:
Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS)
Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (KRUS)
Narodowy Fundusz Zdrowia

Aby korzystać ze świadczeń w ramach ubezpieczeń społecznych, osoba musi spełnić ku temu określone wymagania – najczęściej jest to odprowadzanie składek z tytułu umowy o pracę, rzadziej zlecenia. Również można korzystać z nich wtedy, gdy będzie się zgłoszonym przez uprawnioną osobę lub instytucję, na przykład przez Urząd Pracy. Prawa do korzystania ze świadczeń nabywane są z czasem, przykładowo w przypadku emerytury po przepracowaniu określonej liczby lat oraz osiągnięciu wieku emerytalnego.